Category và Shielding là gì trong cáp mạng?

Category trong cáp mạng là gì?

Category, thường viết tắt là CAT, là hệ thống phân loại hiệu năng của cáp mạng xoắn đôi (twisted-pair). Category thể hiện các yêu cầu kỹ thuật liên quan đến khả năng truyền tín hiệu, băng thông, nhiễu xuyên âm và khả năng đáp ứng các ứng dụng Ethernet tương ứng.

Một số Category phổ biến hiện nay gồm CAT 5e, CAT 6, CAT 6A,... Mỗi cấp có yêu cầu hiệu năng khác nhau.

Vì vậy, khi thấy một sản phẩm ghi CAT6, điều đó trước hết cho biết đây là cáp thuộc Category 6, chứ chưa cho biết cáp có lớp chống nhiễu hay không.

Tương tự, CAT6A không đồng nghĩa với cáp chống nhiễu. CAT6A có thể tồn tại ở nhiều cấu trúc shielding khác nhau, bao gồm cả cáp không shield và cáp có shield.

Một điểm quan trọng khác là Category không chỉ liên quan đến tốc độ. Các tiêu chuẩn Category đặt ra yêu cầu về nhiều thông số truyền dẫn, trong đó có insertion loss, return loss, NEXT, FEXT và các đặc tính liên quan đến nhiễu xuyên âm. Vì vậy, không nên đánh giá chất lượng cáp chỉ bằng con số tốc độ mạng được quảng cáo.

Shielding trong cáp mạng là gì?

Shielding là cấu trúc che chắn bằng vật liệu dẫn điện, thường sử dụng foil hoặc lưới kim loại, nhằm hạn chế ảnh hưởng của nhiễu điện từ (EMI) lên tín hiệu truyền trong cáp và hạn chế nhiễu giữa các đôi dây hoặc giữa các cáp lân cận.

Shielding không phải là một Category. Thay vào đó, nó mô tả cách cáp được cấu tạo và che chắn. Vì vậy, một sợi CAT6 hoặc CAT6A đều có thể sử dụng cấu trúc shield khác nhau tùy thiết kế của nhà sản xuất.

Để đọc cấu trúc shielding, người dùng thường gặp các ký hiệu theo dạng X/YTP. Trong đó:

• U = Unshielded, không có lớp shield.
• F = Foil, sử dụng lớp foil làm shield.
• S = Braided Screen, sử dụng lớp lưới bện kim loại.
• TP = Twisted Pairs, chỉ 4 đôi dây xoắn bên trong cáp.

Ví dụ, với thông số CAT6A S/FTP:

• CAT6A cho biết cấp Category và hiệu năng truyền dẫn của cáp.
• S/FTP cho biết cáp có lớp lưới shield tổng thể và foil bảo vệ riêng cho từng đôi dây.

Như vậy, chỉ nhìn vào chữ CAT6A chưa đủ để kết luận cáp có khả năng chống nhiễu như thế nào. Muốn biết chính xác, cần xem thêm thông số Shielding.

Cáp U/UTP thường phù hợp với môi trường có mức nhiễu điện từ thấp và có ưu điểm về độ linh hoạt, dễ thi công. Trong khi đó, các cấu trúc như F/UTP, U/FTP hoặc S/FTP có thể được cân nhắc khi hệ thống đặt trong môi trường có nhiều nguồn nhiễu điện từ.

Tuy nhiên, cáp shielded chỉ phát huy đúng thiết kế khi toàn bộ hệ thống được triển khai tương thích. Đầu nối, patch panel, keystone và các thành phần liên quan cũng cần phù hợp với loại cáp; việc thi công và bonding/grounding phải được thực hiện đúng yêu cầu. Do đó, không nên chỉ chọn cáp có shield mà bỏ qua các thành phần còn lại của hệ thống.

Nên chọn cáp mạng như thế nào?

Khi chọn cáp mạng, nên tách riêng hai câu hỏi: cần hiệu năng truyền dẫn đến đâu? và môi trường lắp đặt có cần shielding hay không?

Có thể hiểu đơn giản:

Category = cáp truyền dẫn ở cấp hiệu năng nào?
Shielding = cáp được che chắn, chống nhiễu theo cấu trúc nào?

Hai yếu tố này bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau. Chẳng hạn, CAT6 U/UTP và CAT6A S/FTP khác nhau cả về cấp Category lẫn cấu trúc shielding. Vì vậy, khi mua cáp mạng, hãy kiểm tra đầy đủ thông số thay vì chỉ dựa vào tên CAT6 hoặc CAT6A.

Ngoài Category và Shielding, để đánh giá một loại cáp có phù hợp hay không còn cần xem chiều dài đường truyền, đường kính dây dẫn, vật liệu dây dẫn, tiêu chuẩn sản phẩm, loại đầu nối và điều kiện thi công. Một hệ thống đạt hiệu năng mong muốn cần đảm bảo sự tương thích của toàn bộ các thành phần liên kết.

Bạn cần mua cáp mạng phù hợp cho hệ thống? Hoàng Bảo Khoa cung cấp cáp mạng và phụ kiện kết nối với nhiều lựa chọn về Category và cấu trúc shielding. Liên hệ Hoàng Bảo Khoa để được tư vấn loại cáp phù hợp với tốc độ, khoảng cách và môi trường lắp đặt thực tế